Tuần 5
Ngày soạn: 20/9/09
Tiết 10
CHƯƠNG 3. TỔ CHỨC RẼ NHÁNH VÀ LẶP
CẤU TRÚC RẼ NHÁNH
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Học sinh biết được ý nghĩa của cấu trúc rẽ nhánh.
- Học sinh biết được cấu trúc chung của cấu trúc rẽ nhánh.
- Biết cách sử dụng đúng hai dạng cấu trúc rẽ nhánh trong lập trình: dạng thiếu và dạng đủ.
2. Kĩ năng
- Bước đầu sử dụng được cấu trúc rẽ nhánh If.. then... else... trong ngôn ngữ lập trình Pascal để viết chương trình giải quyết được một số bài toán đơn giản.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Máy vi tính, máy chiếu Overhead, máy chiếu projector, bì trong, bút dạ, chương trình mẫu giải phương trình bậc hai ax2 + bx + c = 0.
2. Chuẩn bị của học sinh
- Sách giáo khoa.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HS
NỘI DUNG

1. Rẽ nhánh
Nêu ví dụ thực tiễn minh hoạ cho tổ chức rẽ nhánh:
Ví dụ: Ngọc và Châu thường cùng nhau học bài.
Một lần nói Châu với Ngọc:
“Chiều mai nếu trời không mưa thì Châu sẽ đến nhà Ngọc”.
Một lần khác Ngọc nói với Châu:
“Chiều mai nếu trời không mưa thì Ngọc sẽ đến nhà Châu, nếu mưa thì sẽ gọi điện cho Châu để trao đổi”.
Gv: Em thấy câu nói của Ngọc khác câu nói của Châu ở cỗ nào?
HS: Câu nói của Châu chưa cho biết trời mưa thì Châu có đến không. Còn câu nói của Ngọc thì xác định trời mưa không đến.
GV: Nhận xét:
- Yêu cầu học sinh tìm thêm một số ví dụ tương tự như: 2. Nêu các bước để kết luận nghiệm của phương trình bậc hai. ax2 + bx + c = 0
HS: nêu, vẽ sơ đồ khối.
Nhận xét: Bài toán kiểm tra điều kiện D để thực hiện tìm nghiệm.
2. Câu lệnh IF – Then
GV: Câu nói của Châu chính là cấu trúc rẽ nhánh dàng thiếu, câu nói của Ngọc chính là cấu trúc rẽ nhánh dạng đủ
GV: Ở dạng thiếu: Nếu điều kiện đúng thì sẽ thực hiện câu lệnh nếu sai thì sẽ kết thúc.
Ở dạng đủ: Nếu điều kiện đúng thì sẽ thực hiện câu lệnh 1 nếu sai thì sẽ thực hiện câu lệnh 2.
GV: Yêu cầu HS lấy thêm một số ví dụ khác?
HS: Lấy ví dụ:




3. Câu lệnh ghép
GV: Nếu sau then hoặc else không phải là một câu lệnh mà nhiều câu lệnh thì ta dùng câu lệnh ghép.
Ví dụ:
If D<0 Then write(‘ptvn:’)
Else
Begin
X1:= (-b+sqrt(D))/(2a);
X2: = (-b-sqrt(D))/(2a);
End;
Begin End; là một câu lệnh ghép
4. Một số ví dụ
Ví dụ: Tìm nghiệm của ptb2
Yêu cầu hs xác định Input và Out
Cho HS đọc SGK và phân tích từng câu lệnh
Nếu còn thời gian thì hướng dẫn học sinh làm một số ví dụ khác.
1. Rẽ nhánh
Ví dụ:
Một lần nói Châu với Ngọc:
“Chiều mai nếu trời không mưa thì Châu sẽ đến nhà Ngọc”.
Một lần khác Ngọc nói với Châu:
“Chiều mai nếu trời không mưa thì Ngọc sẽ đến nhà Châu, nếu mưa thì sẽ gọi điện cho Châu để trao đổi”.
Ta nói cách diễn đạt của Châu có dạng:
Nếu .....thì...
Cách diễn đạt của Ngọc có dạng:
Nếu ....thì.......nếu không thì....












2. Câu lệnh IF - Then
Để mô tả cấu trúc rẽ nhánh Pascal dùng câu lệnh If – then tương ứng với 2 dạng sau:
a) Dạng thiếu
If <điều kiện> then ;
b) Dạng đủ
If <điều kiện> then else ;
Trong đó :
Điều kiện là biểu thức logic
Lệnh 1, lệnh 2 là một cau lệnh trong Pascal.
Nhớ rằng trước else không có dấu ;
Ví dụ:
Dạng thiếu: IF (a mod 2=0) THEN write(‘ a là số chẵn:’);
Dạng đủ: IF (a mod 2=0) THEN write(‘ a là số chẵn:’) else write(‘ a là số lẽ:’);
3. Câu lệnh ghép
Câu lệnh ghép trong Pascal có dạng:
Begin

End;